İşe İade Davası Nedir?
İşe iade davası, iş sözleşmesi işveren tarafından geçerli veya haklı bir neden olmaksızın feshedilen işçinin, işine geri dönmesini sağlamak amacıyla açılan davadır. Bu dava türü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun iş güvencesine ilişkin hükümleri kapsamında düzenlenmiş olup, çalışanların keyfi fesihlere karşı korunmasını amaçlamaktadır.
İşe İade Davası Açabilmek İçin Gerekli Şartlar
İşe iade davası açılabilmesi belirli yasal şartlara bağlanmıştır. Öncelikle işyerinde otuz veya daha fazla işçinin çalışıyor olması gerekir. İşçinin, fesih tarihinden önce aynı işyerinde en az altı aylık kıdeme sahip olması aranır. İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması ve feshin işveren tarafından yapılmış olması da zorunludur.
Bununla birlikte, fesih işleminin geçerli ya da haklı bir nedene dayanmaması gerekir. Ayrıca işçinin, işveren vekili veya işveren adına karar alma yetkisine sahip bir konumda bulunmaması şarttır. Bu koşulların tamamı birlikte sağlanmadığı sürece işe iade davası açılamaz.
Zorunlu Arabuluculuk Süreci
İşe iade davası açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. İşçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren bir ay içinde arabuluculuk başvurusu yapmalıdır. Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir.
Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup, kaçırılması hâlinde dava açma hakkı ortadan kalkar.
İşe İade Davası Süreci Nasıl İlerler?
Dava süreci, arabuluculuk aşamasının tamamlanmasının ardından iş mahkemesinde başlar. Mahkeme, fesih nedenlerini değerlendirerek feshin geçerli olup olmadığına karar verir. Feshin geçersizliğine karar verilmesi hâlinde işverenin, işçiyi bir ay içinde işe başlatması gerekir.
Kararın kesinleşmesinin ardından işçi, süresi içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmelidir.
İşe Başlatmama Tazminatı ve Boşta Geçen Süre Ücreti
İşveren, mahkeme kararına rağmen işçiyi işe başlatmazsa, işçiye dört ila sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü olur. Ayrıca işçi, kararın kesinleşmesine kadar geçen süre için en fazla dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarını talep edebilir.
Sonuç
İşe iade davası, sıkı süreler ve teknik şartlar içeren bir dava türüdür. Fesih sonrasında yapılacak hatalar, telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle sürecin, iş hukuku alanında uzman bir avukat eşliğinde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.